طراحی سایت دوزبانه فارسی و آلمانی
خلاصه: سایت فارسی–آلمانی برای هر زبان آدرس جدا (مثلاً /fa/)، برچسب hreflang، دکمه تغییر زبان و چیدمان واقعی راست‌به‌چپ برای فارسی لازم دارد. متن هر زبان باید برای مخاطب همان زبان نوشته شود، نه ترجمه کلمه‌به‌کلمه. جزئیات مخصوص فارسی مثل «ی» و «ک» فارسی به‌جای عربی، نیم‌فاصله و اعداد هم مهم‌اند؛ وگرنه سایت در جست‌وجو کمتر پیدا می‌شود و غیرحرفه‌ای به نظر می‌رسد.
چه کسانی سایت دوزبانه لازم دارند؟
- رستوران، سوپرمارکت و شیرینی‌فروشی ایرانی و افغان
- مترجم، مشاور، دفتر مالیاتی، پزشک، آموزشگاه رانندگی، آژانس مسافرتی با مشتری فارسی‌زبان
- شرکت نظافتی و ساختمانی که کارکنان چندزبانه جذب می‌کند
- انجمن فرهنگی، هنرمند، موزیسین
اگر تقریباً همه مشتریان شما آلمانی‌زبان‌اند، معمولاً سایت آلمانی با جمله «Beratung auch auf Persisch» کافی است.
۱. ساختار آدرس: هر زبان یک آدرس
گوگل توصیه می‌کند هر نسخه زبانی آدرس جدا داشته باشد. ساده‌ترین روش برای کسب‌وکار کوچک، پوشه جدا است:
| روش | نمونه | ارزیابی |
|---|---|---|
| پوشه | beispiel.de/fa/ | پیشنهادی؛ یک دامنه با قدرت مشترک |
| ساب‌دامین | fa.beispiel.de | ممکن ولی پرزحمت‌تر |
| پارامتر | beispiel.de/?lang=fa | پیشنهاد نمی‌شود |
| دو زبان در یک صفحه | – | پیشنهاد نمی‌شود؛ برای گوگل و خواننده گنگ است |
۲. hreflang: به گوگل بگویید کدام صفحه برای کدام زبان است
هر صفحه به ترجمه خودش و به خودش اشاره می‌کند. نمونه کد در بخش head هر دو نسخه:
<link rel="alternate" hreflang="de" href="https://beispiel.de/leistungen/" />
<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://beispiel.de/fa/leistungen/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://beispiel.de/leistungen/" />این برچسب‌ها باید در هر دو صفحه به هم اشاره کنند. در وردپرس افزونه‌هایی مثل Polylang یا WPML این کار را خودکار انجام می‌دهند، اگر صفحه‌ها درست به هم وصل شده باشند.
۳. دکمه تغییر زبان
- اسم زبان به خود آن زبان: «Deutsch» و «فارسی»؛ نه پرچم. پرچم نماد کشور است، نه زبان؛ و برای فارسی‌زبانان ایران، افغانستان و تاجیکستان انتخاب پرچم حساسیت هم دارد.
- دکمه به همان صفحه در زبان دیگر برود، نه صفحه اصلی.
- هدایت خودکار بر اساس IP یا زبان مرورگر نداشته باشید؛ کاربر را گیج می‌کند و ممکن است گوگل همه نسخه‌ها را نبیند.
۴. راست‌به‌چپ (RTL) درست
- صفحه فارسی با
lang="fa" dir="rtl". - آینه کردن چیدمان: منو، ستون‌ها، فلش‌ها و آیکون «بعدی».
- آینه نکردن: لوگو، عکس، شماره تلفن، ایمیل، آدرس سایت، پخش‌کننده ویدیو.
- متن مخلوط (یک کلمه آلمانی وسط جمله فارسی) را با جداسازی دوطرفه (bidi isolation) مشخص کنید تا پرانتز و علامت‌ها جابه‌جا نشوند.
۵. جزئیات فارسی که اغلب نادیده گرفته می‌شود
| موضوع | مشکل | راه‌حل |
|---|---|---|
| ی و ک | با کیبورد عربی، «ي» و «ك» عربی تایپ می‌شود؛ شبیه‌اند ولی حرف دیگری‌اند و جست‌وجو متن را کمتر پیدا می‌کند. | تبدیل همه متن‌ها به «ی» و «ک» فارسی |
| نیم‌فاصله | کلماتی مثل «می‌خواهم» بدون نیم‌فاصله یا جدا می‌افتند یا به هم می‌چسبند. | نوشتن با نیم‌فاصله و یک راهنمای نگارش برای همه کسانی که متن می‌گذارند |
| اعداد | عدد فارسی (۱۲۳) در فرم تلفن یا کد پستی خطا می‌دهد. | تبدیل خودکار به عدد لاتین در سرور |
| فونت | فونت‌های سیستمی فارسی را متفاوت و گاهی زشت نشان می‌دهند. | یک فونت وب با پشتیبانی خوب فارسی، مثلاً وزیرمتن (رایگان)، روی سرور خودتان |
| اندازه | فارسی در اندازه برابر کوچک‌تر از لاتین دیده می‌شود. | کمی بزرگ‌تر و با فاصله خط بیشتر |
۶. ترجمه یا نوشتن دوباره؟
مشتری آلمانی و فارسی‌زبان اغلب سؤال‌های متفاوتی دارند. نسخه فارسی وقتی بیشترین ارزش را دارد که همین سؤال‌ها را جواب دهد؛ مثلاً درباره روندهایی که برای تازه‌واردها ناآشناست (Impressum، فاکتور، وقت گرفتن، قرارداد). برای هر زبان کلمات کلیدی جدا انتخاب کنید: فارسی‌زبان مثلاً «طراحی سایت در آلمان» جست‌وجو می‌کند، نه ترجمه «Webdesign Hamburg».
۷. نکات حقوقی
Impressum و Datenschutzerklärung باید در دسترس و قابل فهم باشند. بسیاری از کسب‌وکارها نسخه معتبر حقوقی را به آلمانی می‌گذارند و از نسخه فارسی به آن لینک می‌دهند. اگر از طریق صفحه فارسی قرارداد می‌بندید (مثلاً فروش آنلاین)، بهتر است درباره زبان متن‌های حقوقی با متخصص مشورت کنید.
چک‌لیست
- آدرس جدا برای هر زبان (/fa/)
- hreflang دوطرفه + x-default
- دکمه «فارسی» که به صفحه معادل می‌رود
- بدون هدایت خودکار با IP
- چیدمان RTL روی موبایل تست شده
- «ی» و «ک» فارسی، نیم‌فاصله درست
- فرم‌ها عدد فارسی را قبول می‌کنند
- فونت وب مناسب فارسی
- کلمات کلیدی و متا جدا برای هر زبان
- متن‌های حقوقی در دسترس
سایت دوزبانه با تیمی که هر دو زبان را می‌فهمد: طراحی سایت در آلمان، سایت وردپرس. نمونه‌ها: سایت رستوران، شرکت نظافتی.